السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
211
تفسير الميزان ( فارسي )
مؤلف : اين روايت را عياشى از معاوية بن عمار بطور مرسل نقل نمود « 1 » ، و نيز اين معنا را كلينى در كافى « 2 » و شيخ در تهذيب هر كدام به سندى كه به حلبى دارند از امام صادق ( ع ) نقل نمودهاند « 3 » ، عياشى از سماعه « 4 » و همچنين قمى در تفسير خود بطور مرسل نقل كردهاند « 5 » و از مقاتل ابن حيان بطريقى كه خواهد آمد نقل شده است . و در در المنثور است كه ابن ابى حاتم از مقاتل ابن حيان نقل كرده كه گفت : اين آيه در عمره حديبيه نازل شده ، و اتفاقا آن سال بقدرى شكارهاى صحرايى و هوايى زياد بود كه هيچ سابقه نداشت ، بطورى كه دوشبدوش راحله ( مركب ) ها آمد و شد مىكردند . رسول اللَّه ( ص ) مسلمين را نهى فرمود از اينكه در حال احرام از آنها شكار كنند ، و اين نهى از براى اين بود كه معلوم شود كيست كه در چنين حالى كه شكارهاى ناياب اينطور در بين دست و پاى مركبها آمد و شد دارند از خدا مىترسد و از اين نعمت وافر چشم مىپوشد « 6 » . مؤلف : اين دو روايت با بيان سابق ما كه گفتيم صيد اعم است از اينكه در دسترس باشد و مثال زديم به جوجه و تخم مرغ و بچه شكار يا در دسترس نباشد و مثال زديم به شكارهاى بزرگ منافات ندارند ، براى اينكه در كافى با ذكر سند تا احمد بن محمد و از او بطور رفع نقل مىكند كه امام ( ع ) در ذيل آيه * ( « تَنالُه أَيْدِيكُمْ وَرِماحُكُمْ » ) * فرمود : مراد از دسترس بودن * ( « تَنالُه أَيْدِيكُمْ » ) * همان تخم و جوجه است ، و مراد از رسيدن نيزه ها « و رماحكم » همان شكارهاى بزرگى است كه با دست صيد نمىشوند « 7 » . و در تفسير عياشى به اسناد خود از حريز از امام ابى عبد اللَّه ( ص ) نقل كرده كه فرمود : اگر مرد محرم كبوترى را بكشد كفاره اش گوسفندى است ، و اگر جوجه آن را بكشد كفاره اش شترى است ، و اگر تخم مرغى را با پا لگد كرده و بشكند بر اوست يك درهم ، كه آن را و آن گوسفند و شتر را در مكه و يا منا تصدق دهد ، و اين همان قول خداست كه فرمود :
--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 1 ص 343 ح 193 . ( 2 ) كافى ج 4 ص 396 ح 2 . ( 3 ) تهذيب الاحكام ج 5 ص 300 ح 20 . ( 4 ) تفسير عياشى ج 1 ص 342 ح 192 . ( 5 ) تفسير قمى ج 1 ص 182 . ( 6 ) در المنثور ج 2 ص 327 . ( 7 ) كافى ج 4 ص 397 ح 4 .